Konfiguracja serwera X Window dawniej była upierdliwym zadaniem, nie lubili tego zarówno początkujący jak i zaawansowani użytkownicy. Obecnie jednak sytuacja jest prostsza, zwłaszcza jeśli nie potrzebujemy danej maszyny do bardziej wyrafinowanych zastosowań. W implementacji X.org serwer potrafi działać bez pliku konfiguracji, co pozwala na błyskawiczne uruchomienie środowiska graficznego. Poniżej została opisana konfiguracja X.Org od wersji 1.5 z GNOME i KDE4.

Potrzebujemy pakiety: xorg-xserver-server, xorg-driver-input-evdev, wybrane pakiety xorg-driver-video-*. Poza tym konieczny będzie nam hal i dbus (idziemy z duchem czasu) o ile już nie są zainstalowane. Dodajemy moduł evdev do /etc/modules:

# echo evdev >> /etc/modules

i od razu go ładujemy:

# modprobe evdev

Uruchamiamy dbus i hal:

# service messagebus start
# service haldaemon start

Testujemy czy uruchamia się serwer:

# X

Jeśli wszystko poszło dobrze, zobaczymy zupełnie czarny ekran. Teraz możemy się przełączyć z powrotem na macierzystą konsolę (skrótem Ctrl+Alt+Fx) i zakończyć działanie X-serwera za pomocą Ctrl+C. Gdy brak wam tradycyjnej kiedyś czaro-białej kratki, uruchomcie X-serwer z parametrem –retro.

Teraz możemy uruchamiać środowisko graficzne za pomocą menedżera logowania GDM/KDM lub w sposób antyczny za pomocą programu startx.

Kiedy uruchomimy środowisko graficzne możemy przejść do konfiguracji klawiatury i ekranu.

Klawiatura powinna działać bez problemów, jeśli nie to musimy się upewnić czy w naszym środowisku jest ustawiona klawiatura Evdev-managed keyboard oraz układ dla wybranego języka:

• GNOME: System → Preferencje → Klawiatura → Układy → Model
• KDE4: K → System Settings → Regional & Language → Layout

Xorg stara się także wykryć parametry monitora za pomocą DCC. To rozwiązanie sprawdza się szczególnie w wypadku monitorów LCD, gdyż te mają narzuconą sprzętowo rozdzielczość i częstotliwość odświeżania. Właściciele monitorów CRT muszą się zadowolić wybranym trybem lub użyć aplikacji środowiska graficznego współpracującej z rozszerzeniem RandR:

• GNOME: System → Preferencje → Rozdzielczość ekranu
• KDE4: K → System Settings → Display

Należy jednak pamiętać, że monitor zawsze musi być uruchomiony zanim wystartuje X Window, inaczej nie zostanie wykryty, takiego problemu nie będą mieli rzecz jasna właściciele laptopów.

1. X.org stara się wykryć kartę graficzną i załadować dla niej najbardziej pasujący sterownik, jedyne co jest wymagane to właściwy sterownik X.org dla naszej karty graficznej, jeśli nie mamy pewności możemy zainstalować wszystkie dostępne pakiety: xorg-driver-video-*, jeśli żaden sterownik nie będzie pasował to X.org wybierze sterownik vesa, dlatego warto żeby był zainstalowany.
2. Bardziej wyrafinowana konfiguracja (np. z akceleracją 3D, compizem, itp.) będzie wymagała wygenerowania pliku konfiguracji (co nie wyklucza ręcznych modyfikacji), zostało to szczegółowo opisane w oficjalnej dokumentacji
3. Więcej o konfiguracji współczesnych wersji X.org na stronie głównej.